Stedentrip Lissabon

Baixa, Chiado en Cais do Sodre

De Baixa is na de aardbeving van 1755 in een strak raster herbouwd en is het enige stuk binnenstad zonder klimwerk. De Rua Augusta loopt van het Rossio naar de Praca do Comercio aan de rivier, met winkels, terrassen en een triomfboog aan het eind. Hotels staan hier dicht op elkaar en de metro rijdt in twintig minuten naar het vliegveld.

Chiado ligt er tegenaan op de eerste helling: boekhandels, theaters en het cafe waar Pessoa zat. De Elevador de Santa Justa brengt je omhoog. Cais do Sodre aan het water heeft de Time Out Market en het station waar de trein naar Cascais vertrekt. Voor een eerste bezoek is dit de praktischste hoek van de stad.

Alfama, Graca en de kasteelheuvel

Alfama is het enige deel dat de aardbeving overleefde en dat is te zien: smalle straten die halverwege doodlopen, was aan de gevels en trappen in plaats van stoepen. Boven de wijk staat het Castelo de Sao Jorge, eronder de kathedraal. Fadohuizen zitten hier in kelders en zijkamers, met een vaste prijs voor een diner en drie sets zang.

Graca ligt nog hoger en is rustiger: het Panteao Nacional, de dinsdag- en zaterdagmarkt Feira da Ladra en twee van de mooiste uitzichtpunten van de stad. Tram 28 rijdt er dwars doorheen. Reken wel op klimmen naar je hotel, ook als de kaart doet vermoeden dat alles om de hoek ligt.

Belem aan de rivier

Belem ligt zes kilometer westelijk aan de rivier en draagt bijna alles wat Lissabon aan de ontdekkingsreizen overhield: het Mosteiro dos Jeronimos, de Torre de Belem in het water en het Padrao dos Descobrimentos aan de kade. Tram 15 rijdt er vanaf de Praca da Figueira in een half uur naartoe.

Er staan weinig hotels, dus als slaapplek is het een keuze voor rust boven reuring. Het moderne MAAT en het Berardo-museum staan op loopafstand van elkaar, en bij Pasteis de Belem staat sinds 1837 dezelfde rij voor hetzelfde taartje. Ga voor elven, daarna loopt de wachtrij tot buiten.

Avenida da Liberdade en Principe Real

De Avenida da Liberdade is de brede boulevard tussen de Baixa en het Parque Eduardo VII, met platanen, mozaiekstoepen en de grote merken. Hier staat het merendeel van de grotere hotels, op tien minuten lopen van het Rossio en met twee eigen metrostations onderweg naar boven.

Principe Real erboven is kleinschaliger: een plein met een oude ceder, tuinen, boetieks in negentiende-eeuwse panden en restaurants die niet van passanten leven. Parque das Nacoes is de tegenpool: nieuwbouw aan het water met het Oceanario en de kabelbaan, kort bij de luchthaven maar twintig minuten metro van het centrum.

Tram 28, de liften en de metro

Tram 28 rijdt van Martim Moniz via Graca, Alfama, de Baixa en Chiado naar Campo de Ourique en raakt daarmee bijna elke wijk die je wilt zien. Voor negen uur zit je er nog in; daarna is het schuifelen bij de haltes en rijdt hij vol langs. De rit duurt drie kwartier, in houten wagons uit de jaren dertig.

Drie kabelliften nemen het steilste werk over: de Gloria naar Bairro Alto, de Bica naar Cais do Sodre en de Lavra. De Elevador de Santa Justa is de ijzeren toren tussen de gevels van de Baixa. Een dagkaart op de Viva Viagem geldt voor tram, lift, metro en bus samen en heeft zich bij de derde rit terugverdiend.

Miradouros en kasseien

Miradouros zijn terrassen op de rand van een heuvel, meestal met een kiosk erbij. Santa Luzia en Portas do Sol kijken over Alfama naar de rivier, Sao Pedro de Alcantara over de Baixa en Senhora do Monte ligt op het hoogste punt van de stad. Aan het eind van de middag zit half Lissabon er met een biertje.

De kasseien heten calcada portuguesa en zijn glad bij regen, dus schoenen met profiel schelen meer dan je vooraf denkt. Wie het klimmen wil overslaan neemt de veerboot van Cais do Sodre naar Cacilhas: tien minuten varen, en het volledige silhouet van de stad krijg je toch alleen vanaf het water te zien.

Sintra

De trein vanaf Rossio doet er veertig minuten over en rijdt elk kwartier. Boven het stadje staat het Palacio da Pena, een negentiende-eeuws paleis in geel en okerrood op een beboste bergkam, met daarnaast de ruine van een Moors kasteel.

Quinta da Regaleira ligt op loopafstand van het station en heeft de inwijdingsput met de wenteltrap die negen verdiepingen de rotsen in loopt. Koop kaartjes vooraf en begin bij het verste punt, dan reis je met de stroom mee terug in plaats van ertegenin.

Cascais en de kust

Vanaf Cais do Sodre rijdt de kusttrein in veertig minuten langs de rivier naar zee. Cascais is een vissersplaats geworden badplaats met een oude kern, een baai in het centrum en een jachthaven aan de westkant met bootjes tot aan de vestingmuur.

Estoril ligt een halte eerder en heeft het brede strand; tussen beide plaatsen loopt een boulevard van drie kilometer. Wie verder wil huurt een fiets naar Guincho, waar de kust ruw wordt en de surfers zitten. Terug is het dezelfde trein terug.

Lissabon heeft geen laagseizoen in de gebruikelijke zin. In januari komt de middagtemperatuur nog rond de vijftien graden uit, de terrassen aan de Praca do Comercio blijven open en de rijen bij Jeronimos zijn kort. Wel valt de meeste regen tussen november en februari, en dan zijn de kasseien glad en donker.

Maart tot juni en september tot oktober zijn de aangenaamste maanden: warm genoeg voor de miradouros, koel genoeg om te klimmen. In juni draait de stad op de Festas de Lissabon, met Santo Antonio op 12 en 13 juni; dan staan er sardines op straat en dansen de wijken tot in de ochtend. Juli en augustus zijn heet en druk, en dan is de kust bij Cascais de uitweg.